Przeciwdziałanie praniu pieniędzy (AML)

Kompleksowa usługa w zakresie AML, opracowanie dokumentacji AML, analiza ryzyka, szkolenia dla pracowników 

Pranie brudnych pieniędzy to proces, przy pomocy którego dochody uzyskane z działalności przestępczej są przekazywane, przekształcane, wymieniane albo też łączone i mieszane z legalnymi funduszami w celu ukrycia lub zatajenia prawdziwego charakteru, źródła, ukierunkowania, przepływu lub własności tych dochodów. Celem procesu prania pieniędzy jest nadanie pozorów legalności funduszom uzyskanym z działalności pozaprawnej lub działań z nią powiązanych.

W Polsce kwestie związane z AML/CTF reguluje Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu z dnia 1 marca 2018 r., będąca implementacją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

AML (z ang. Anti-money laundering), czyli przeciwdziałanie praniu pieniędzy, jest to zespół regulacji z zakresu prawa administracyjnego oraz karnego, nakładające na tzw. instytucje obowiązane obowiązek wdrożenia określonych działań, zdefiniowanych najczęściej w procedurach, mających na celu zapobieganie i wykrywanie prania brudnych pieniędzy lub finansowanie terroryzmu. Zjawisko prania brudnych pieniędzy zostało zauważone przez organy państwowe już na początku XX wieku, jednak pierwsze regulacje bezpośrednio z nim walczące zaczęto wprowadzać dopiero w drugiej połowie ubiegłego stulecia. Początkowo pojęcie prania pieniędzy było wprost powiązywane z działalnością organizacji przestępczych takich jak mafia. Po zamachach we wrześniu 2011 r., modyfikując istniejące przepisy, zaprzęgnięto je również do walki z finansowaniem terroryzmu, stąd często rozszerzanie skrótu AML na AML/CTF (ang. Anti-money laundering and counter-terrorism financing).

Obowiązki instytucji obowiązanej

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu z dnia 1 marca 2018 r., nakłada na dany podmiot będący instytucją obowiązaną następujące obowiązki:

  • Wyznaczenie kadry kierowniczej wyższego szczebla odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków określonych w ustawie (art. 6)
  • Wyznaczenie z członków zarządu lub innego organu zarządzającego instytucją obowiązaną osoby odpowiedzialnej  za wdrażanie obowiązków określonych w ustawie (art. 7)
  • Wyznaczenie pracownika zajmującego kierownicze stanowisko odpowiedzialnego za wykonanie obowiązków ustawowych. Wyznaczony pracownik jest również odpowiedzialny za przekazywanie w imieniu instytucji obowiązanej zawiadomień do GIIF/prokuratora (art. 8)
  • Przeprowadzanie oceny ryzyka – identyfikacja ryzyka i ocena ryzyka (art. 27)
  • Dokumentowanie wykonania oceny ryzyka związanego z praniem pieniędzy odnoszącego się
    do własnej działalności z uwzględnieniem ryzyka dotyczącego klientów i innych czynników. Aktualizacja tej dokumentacji w razie potrzeby, ale nie rzadziej, niż co 2 lata (art. 27). Pierwszą ocenę ryzyka instytucje obowiązane sporządzają w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (art. 193)
  • Rozpoznawanie ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu oraz ocena poziomu ryzyka oraz dokumentowanie rozpoznanego ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu oraz oceny poziomu ryzyka (art. 33 ust. 2 i 3)
  • Stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego (art. 33 ust. 1) w zakresie i z intensywnością uwzględniającymi rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu oraz jego ocenę (art. 33 ust. 4), spośród wymienionych w ustawie (art. 34) i z uwzględnieniem przesłanek ich stosowania (art. 35)
  • Dokumentowanie zastosowanych środków bezpieczeństwa finansowego oraz wyników bieżącej analizy przeprowadzanych transakcji (art. 34 ust. 3)
  • Ocena możności zastosowania środków bezpieczeństwa finansowego (art. 41 ust. 1) i ewentualna ocena konieczności dokonania zawiadomienia do GIIF (art. 41 ust. 2)
  • Prowadzenie bieżącej analizy przeprowadzanych transakcji (art. 43 ust. 3)
  • Przed nawiązaniem stosunków gospodarczych lub przeprowadzeniem transakcji okazjonalnej wykonanie obowiązku informacyjnego z przepisów o ochronie danych osobowych wobec klientów (art. 34 ust. 5)
  • Wdrożenie procedury opartej na analizie ryzyka w przypadli stosunków gospodarczych z osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (art. 46)
  • Określenie możliwości i warunków w zakresie korzystania z usług innych podmiotów (usługi podmiotu trzeciego – art. 47, powierzenie stosowania środków bezpieczeństwa finansowego  (art. 48)
  • Posiadanie wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy (art. 50) lub procedura grupowa (art. 51)
  • Posiadanie wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy – dla pracowników (art. 53)
  • Szkolenie dla osób wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy
    oraz finansowaniu terroryzmu (art. 52)
  • Zachowanie w tajemnicy informacji przekazywanych Generalnemu Inspektorowi lub innym organom (art. 54)
  • Przekazywanie do GIIF informacji z art. 72 za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
  • Zawiadamianie GIIF o okolicznościach mogących wskazywać na podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (art. 74), za pomocą środków komunikacji elektronicznej
  •      Przekazywanie do GIIF informacji lub dokumentów na jego żądanie (art. 76)
  • Przekazanie do GIIF formularza identyfikującego instytucję obowiązaną oraz w przypadku zmian aktualizacja formularza (art. 77)
  • Zawiadamianie GIIF o podejrzanej transakcji przed jej przeprowadzeniem (art. 86 ust. 1) –
    za pomocą środków komunikacji elektronicznej
  • Zawiadamianie GIIF o podejrzanej transakcji po jej przeprowadzeniu (art. 90 ust. 1) – za pomocą środków komunikacji elektronicznej
  • Wstrzymanie realizacji podejrzanej transakcji (art. 86 ust. 4 i 5, art. 87 ust. 1)
  • Zawiadomienie prokuratora o przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia pochodzenia wartości majątkowych z innego przestępstwa niż pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu przed jej przeprowadzeniem (art. 89)
  • Zawiadomienie prokuratora o przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia pochodzenia wartości majątkowych z innego przestępstwa niż pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu po jej przeprowadzeniu (art. 90 ust. 2)
  • Stosowanie szczególnych środków ograniczających (art. 117)
  • Zamrażanie wartości majątkowych, nieudostępnianie ich bez uprzedniego informowania (art. 119 ust. 1)
  • Przekazywanie informacji do GIIF o zamrożeniu wartości majątkowych lub nieudostępnianiu ich bez uprzedniego informowania (art. 119 ust. 2)
  • Podleganie kontrolom i przekazywanie informacji w toku kontroli (art. 130)
  • Stosowanie szczególnych wymogów dotyczących środków bezpieczeństwa finansowego (art. 40, 41 ust. 3)
  • Wykazanie zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansoweg

Ważne pojęcia

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF)

Organ administracji rządowej właściwy w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Ministra Finansów.

Instytucja obowiązana

Podmiot będący przynajmniej jedną z instytucji wymienionych w art. 2 Ustawy AML Instytucja obowiązana ma szereg obowiązków – musi przede wszystkim zapewnić zgodność swej organizacji z regulacjami AML/CTF.

Kraje podwyższonego ryzyka

W niektórych krajach prawdopodobieństwo wystąpienia zjawiska prania brudnych pieniędzy lub finansowania terroryzmu jest dużo większe niż w innych krajach. Główną przyczyną zakwalifikowania kraju do tego grona jest brak odpowiednich regulacji i standardów AML/CTF uznanych przez większość rządów na świecie. Listę krajów wysokiego ryzyka publikuje międzyrządowa komórka FATF (the Financial Action Task Force).

Transakcje podejrzane

To transakcje, które ze względu na źródło pochodzenia środków pieniężnych, cechy geograficzne ich przepływu, brak wystarczających informacji na temat podmiotów w nią zaangażowanych, wielkość, strukturę i sposób ich transferu oraz zaangażowanie podmiotów podwyższonego ryzyka, mogą być uznane za powiązane z praniem brudnych pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu. Zgłaszanie takich transakcji jest jednym z obowiązków instytucji obowiązanych.

Nasze usługi w zakresie AML

Audyt oraz profesjonalna pomoc w ustaleniu czy dany pomiot jest instytucją obowiązaną w rozumieniu przepisów AML

Kompleksowa pomoc podmiotom podlegającym przepisom w zakresie realizacji obowiązków wynikających z Ustawy  o przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu 

Opracowanie niezbędnej, wymaganej prawem dokumentacji dostosowanej do działalności konkretnej instytucji obowiązanej

Szkolenie osób wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jest jednym z obowiązków instytucji obowiązanej.

Jak realizujemy nasze projekty?

Pomagamy naszym nowym Klientom na każdym etapie usługi

Ponieważ nasi nowi Klienci nie mają specjalistycznej wiedzy staramy się na każdym etapie naszej współpracy pomagać im  dobrze zrozumieć cel naszych działań.  Poniżej opisujemy kilka typowych kroków realizowanych standardowo w przypadku nowego projektu:

Jak wygląda współpraca z nami?

Przez lata praktyki zrozumieliśmy, że właściwe postępowanie w relacjach z Klientami jest kluczem do sukcesu. Jeśli tym sukcesem będzie zadowolenie naszego Klienta na pewno będziemy stale rozwijać naszą firmę. Filozofia wydaje się prosta ale jednak jej realizacja nastręcza w praktyce wielu problemów. Czasami jest to pragnienie szybkiego i skutecznego osiągnięcia celu a czasami zwykłe niezrozumienie oczekiwań naszych partnerów biznesowych. Jeśli jednak będziemy współpracować na zasadzie poszanowania własnych praw i interesów zrealizujemy wspólne cele. Takie partnerskie podejście tylko w teorii jest codziennością. My jednak wzięliśmy te proste zasady na poważnie. Dzięki temu nieprzerwanie od kilkunastu lat rozwijamy naszą firmę. 

1. Poznajemy potrzeby naszych Klientów

Spotkanie wstępne lub rozmowa z osobą kontaktową wiele nam mówi o sytuacji naszego Klienta i pozwala poznać jego realne potrzeby.

2. Inwentaryzujemy problemy

Właściwe poznanie stanu faktycznego daje największą szansę na znalezienie najlepszego rozwiązania.

3. Określamy ostateczny cel naszych wspólnych działań

Jeśli nie ustalimy dokąd zmierzamy - nigdy tam nie dojdziemy. Dla nas najważniejszy jest cel jaki stawia sobie nasz Klient!

4. Planujemy prace

Plan pozwala nie tylko na sprawny przebieg projektu ale pozwala kontrolować i korygować działania na każdym etapie. Harmonogram jest także niezbędny dla naszych Klientów, których czas jest tutaj bardzo istotny.

5. Realizujemy prace

Podczas realizacji prac działamy systematycznie, zgodnie z planem i harmonogramem. Realizacja prac jest stale monitorowana przez koordynatora projektu.